De eerste menstruatie kun je verwachten vanaf zes weken na de bevalling. Als je borstvoeding geeft kan het zijn dat je (veel) langer niet ongesteld wordt. Je vruchtbare periode ligt 2-3 weken vóór een menstruatie, wat dus betekent dat je eigenlijk al vanaf twee weken na de bevalling weer zwanger kunt worden! Wil je dit niet dan is het noodzakelijk om anticonceptie te gebruiken. Er zijn verschillende vormen van anticonceptie. Onderstaand zetten we de meest gebruikte methodes op een rij.

De combinatiepil

Dit is eigenlijk de “normale” pil. Deze bevat 2 soorten hormonen: oestrogeen en progesteron waardoor de eisprong wordt voorkomen. Na 3 weken slikken volgt er een stopweek waarin je ongesteld wordt. 

Wanneer je na de bevalling wacht op je eerste menstruatie en begint met het slikken van de pil op de eerste menstruatiedag, dan ben je na een week voldoende tegen zwangerschap beschermd. Twijfel je over het begin van de menstruatie of begin je zomaar ergens midden in je cyclus met slikken, dan is de hele eerste strip niet veilig en moet je ter extra bescherming een condoom gebruiken. Pas na de eerste stopweek, bij het begin van de tweede strip ben je voldoende beschermd.

Geef je borstvoeding dan is de gewone pil niet aan te raden. Beide hormonen komen in kleine hoeveelheden via de moedermelk bij je baby. Daarbij kan door het oestrogeen ook de hoeveelheid van de voeding flink terug lopen.

De minipil

Geef je borstvoeding en wil je toch graag de pil slikken, kies dan voor een minipil, zoals bijvoorbeeld Cerazette. Deze pil bevat alleen progesteron. Om de kans op zwangerschap zo laag mogelijk te houden dient een minipil elke dag exact op het zelfde tijdstip te worden ingenomen. Ook is er geen stopweek, en komen de menstruatie daardoor onregelmatiger. Bij juist gebruik is Cerazette net zo betrouwbaar als een combinatiepil.

Het koperspiraaltje (T-safe)

Een spiraaltje is van kunststof en is klein en buigzaam, en wordt in de baarmoeder geplaatst. Het koperspiraal T-Safe is het meest gebruikte koperspiraal in Nederland en biedt 10 jaar bescherming tegen zwangerschap. Dit spiraaltje bevat een kleine hoeveelheid dun koperdraad. Koper verlamt de zaadcellen en maakt ze inactief. Zo wordt bevruchting van een eicel voorkomen. Omdat het koperspiraaltje een methode zonder hormonen is, houd je jouw natuurlijke menstruatiepatroon. Wel kunnen de eerste paar menstruatie wat heviger zijn dan anders. Het bloedverlies kan wat eerder komen dan gebruikelijk, je kunt heviger bloeden, de menstruatie kan pijnlijker zijn of wat langer duren. Na een aantal maanden is het menstruatiepatroon bij de meeste vrouwen weer normaal.

T-Safe is ideaal voor vrouwen die een voorkeur hebben voor hormoonvrije anticonceptie. De natuurlijke cyclus blijft behouden en je kunt zorgeloos vrijen. Ook is T-Safe veilig te gebruiken tijdens de borstvoedingsperiode. Een koperspiraal is minder geschikt voor vrouwen die bij de natuurlijke cyclus last hebben van krampen of veel bloedverlies. 

Het hormoonspiraaltje (Mirena)

De Mirena heeft dezelfde vorm als het koperspiraal, maar bevat in plaats van koperdraad een speciaal laagje dat het hormoon levonorgestrel afgeeft. De manier van inbrengen is hetzelfde, maar de werking is anders. Het hormoon wordt in de baarmoeder afgegeven en is alleen daar werkzaam.

Een hormoonspiraal zorgt er op meerdere manieren voor dat zwangerschap wordt voorkomen. Ten eerste wordt het slijm in de baarmoederhals dikker en taaier. Zo kunnen zaadcellen moeilijker de baarmoeder in komen, waardoor de kans op bevruchting van de eicel zeer klein wordt. Ten tweede wordt ook de opbouw van het baarmoederslijmvlies geremd. Mocht er toch een eicel zijn bevrucht dan kan die zich niet innestelen.

Bijkomend voordeel is dat je menstruatie veel lichter wordt. De bloedingen worden korter, minder hevig, of stoppen soms helemaal. Dit kan geen kwaad: Als er geen baarmoederslijmvlies wordt opgebouwd, dan hoeft het er dus ook niet uit.

Mirena is een zeer betrouwbare vorm van anticonceptie en kan vijf jaar blijven zitten. Het hormoon komt slechts in zeer lage hoeveelheden in het bloed (20 tot 60 keer minder dan bij de pil), waardoor je prima Mirena® kunt gebruiken tijdens borstvoeding.

Het beste moment om een spiraaltje te plaatsen is tien tot twaalf weken na de bevalling, of tijdens de eerste dagen van een menstruatie. Je kunt hiervoor een afspraak maken op het spiralenspreekuur van het Geboortecentrum.

Het condoom

Het condoom is een veel gebruikt anticonceptiemiddel. Het is wel iets minder betrouwbaar dan de pil of een spiraaltje. Het best is dan ook om condooms te gebruiken met een zaaddodend glijmiddel. Zijn andere anticonceptiemethodes voor jou niet geschikt of niet wenselijk, dan is het condoom een goed alternatief. Het heeft geen enkele invloed op jouw natuurlijke cyclus of op de borstvoeding.

De prikpil

Bij de prikpil hoef je niets te slikken, maar krijg je iedere 3 maanden een injectie met progesteron. Het voordeel is dat je dan niet iedere dag hoeft op te letten dat je de pil niet vergeet. Nadeel is dat de menstruatie, zeker in de eerste maanden, erg onregelmatig wordt. Na het stoppen met de prikpil kan het soms nog een half jaar duren voor je eigen cyclus weer op gang komt. Wil je dus snel weer zwanger worden dan is de prikpil geen handige keuze.

De anticonceptiering (NuvaRing)

Dit is een flexibele kunststof ring die je één keer per maand in je vagina moet inbrengen. De ring bevat dezelfde hormonen als de combinatiepil en deze worden via de vaginawand in het bloed opgenomen om zo de eisprong te remmen. Na 3 weken haal je de ring er weer uit en wordt je ongesteld. Geef je borstvoeding, dan wordt om dezelfde redenen als de combintatiepil, de anticonceptiering niet aangeraden.

De anticonceptiepleister (Evra)

Deze plak je op de huid en bevat dezelfde hormonen als de pil. Net als bij de pil gebruik je de anticonceptiepleister 3 weken gevolgd door een stopweek waarin je ongesteld wordt. Een Evra pleister werkt 1 week, wat betekent dat per cyclus drie keer een pleister moet worden geplakt op dezelfde dag van de week als de dag waarop je bent begonnen. Evra is niet geschikt voor gebruik tijdens de borstvoedingsperiode. 

Het anticonceptiestaafje (Implanon NXT)

Het anticonceptiestaafje, genaamd Implanon NXT, biedt 3 jaar bescherming tegen zwangerschap. Het staafje wordt door een arts ingebracht in je bovenarm en is zo ontworpen dat deze continu een lage hormoondosis afgeeft aan je lichaam. Hierdoor kan je menstruatie onregelmatig worden, wegblijven of zeer lang duren. Andere bijwerkingen zijn hoofdpijn en pijnlijke of gespannen borsten. Meestal gaat dit binnen 3 maanden over. Implanon is veilig te gebruiken tijdens de borstvoedingsperiode.

Sterilisatie

Is jullie gezin compleet, of wil je absoluut geen kinderen meer, dan is sterilisatie een definitieve vorm van anticonceptie. Er dient een keuze te worden gemaakt wie van beide zich laat steriliseren: de man of de vrouw.

De wijze waarop sterilisatie wordt gedaan is erg verschillen. Bij de man worden onder plaatselijke verdoving de beide zaadleiders onderbroken en afgebonden. Bij de vrouw worden tijdens een kijkoperatie de eileiders geblokkeerd met een ringetje of een klemmetje.

Beide vormen van sterilisatie hebben geen invloed op de menstruatiecyclus, de zin in sex, of het vermogen tot orgasme. Wie een sterilisatie wenst, zal via de huisarts worden verwezen naar een gynaecoloog of uroloog.

Overige niet-hormonale anticonceptiemethodes

Hieronder vallen het pessarium, periodieke onthouding, coïtus interruptus. Deze methodes zijn veel minder betrouwbaar.

Meer informatie

Neem een kijkje op de websites:

Of download één van ondestaande folders:

Spiralenspreekuur

Wil je een spiraaltje als anticonceptie? Dan kun je deze laten plaatsen op ons spiralenspreekuur. Dat is wel zo vertrouwd, gewoon bij de verloskundigenpraktijk!