Borstvoeding is de eerste voedingskeuze voor pasgeborenen. Het bevat naast voedingsstoffen ook afweerstoffen en andere beschermende stoffen die infecties en allergieën helpen te voorkomen. Soms zijn er omstandigheden waardoor je ervoor kiest om kunstvoeding aan je baby te geven, bijvoorbeeld bij het gebruik van bepaalde medicijnen.

Komen er bij jou, je partner of andere kinderen allergieën voor in de familie en borstvoeding is geen optie, dan is antiallergische (hypo-allergene) voeding de eerste keus. Deze verkleint de kans op allergieën aanzienlijk. Is dit niet het geval, dan kun je “standaard” zuigelingenvoeding voor pasgeborenen kopen.

Wat heb je nodig?

  • Minimaal 2 flessen met schaalverdeling, 1 kleine en 1 grote.
  • Minimaal 2 spenen voor pasgeborenen.
  • Een flessenreiniger; stalen draad met borsteltjes rondom.
  • Flessenwarmer of magnetron.
  • Een pan om de flessen en spenen in uit te koken of een sterilisator.
  • Gekookt kraanwater.
  • Als je huis van voor 1960 is, kunnen er loden leidingen in zitten. Het beste is deze te vervangen omdat lood niet goed is voor de gezondheid, maar is dit niet mogelijk, gebruik dan mineraalwater voor de bereiding van voeding.

Hoeveel voeding?

  • Zes tot acht voedingen per dag zijn normaal voor een gezonde pasgeborene. Laat bij voorkeur maximaal 4 uur tussen twee voedingen in de eerste week.
  • De eerste dag krijgt een baby (afhankelijk van het geboortegewicht) 10-15 ml voeding per keer. De eerste 10 dagen wordt dit gemiddeld met 10 ml per voeding per dag opgehoogd; 2e dag 20 cc per voeding, 3e dag 30 cc etc. Uiteindelijk is het de bedoeling dat je baby uitkomt op ongeveer 90-110 ml per voeding. De kraamverzorgster en de verloskundige helpen je hierbij. Omdat elke baby anders is, kan het zijn dat jouw kindje meer of minder dan deze hoeveelheid wil drinken; maak je geen zorgen en overleg met je consultatiebureau. Het consultatiebureau zal je ook vertellen wanneer je je baby meer dan 110 ml per voeding mag geven.
  • Teveel voeding kan krampjes, spugen en overgewicht veroorzaken. Het is niet erg als een baby een keer wat minder drinkt, de volgende keer kun je dan iets meer aanbieden.

Klaarmaken van de voeding

  • Handen wassen.
  • Alle spullen klaarzetten op een schone theedoek.
  • Kijk op het pak of blik voor de juiste verhouding voeding/water en houdt deze strikt aan! Let ook op de houdbaarheidsdatum. Verdun of verdik de voeding nooit, tenzij op advies van een arts.
  • Je kunt de voeding per fles klaarmaken of voor maximaal 24 uur vooruit. Per fles is het meest hygiënisch. Als je de voeding vooruit klaarmaakt kun je dit het beste met gekookt water doen. Het is dan het handigst om de schepjes poeder apart in een bakje af te tellen en ze daarna pas in het water te doen. Op die manier is het niet erg als je de tel kwijtraakt.
  • Strijk het maatschepje met poeder af met de achterkant een mes. Tik tegen het schepje met voeding voor je het in het water doet om de luchtbellen te verwijderen.
  • Het poeder met een schone garde of vork goed door het water mengen.
  • Bewaar de klaargemaakte voeding maximaal 24 uur in een afgesloten kan achterin in de koelkast (max 4ÀöC!); zeker niet in de koelkastdeur.
  • Pak per voeding de juiste hoeveelheid en warm deze in de fles op in de flessenwarmer of de magnetron. Bij de magnetron regelmatig doorschudden tijdens het opwarmen, en daarna ook nog een keer. Controleer of de temperatuur goed is door een paar druppels op de binnenkant van je pols te laten vallen. Het is goed als je er niets van voelt.

De fles geven

  • Je voedt op verzoek. Dat betekent dat je leert kijken naar de hongersignalen die je baby geeft. Als hij op zijn handjes gaat zuigen of smakkende geluidjes maakt dan is dat een teken van trek. In het begin zal hij ongeveer om de 3-4 uur willen eten. Sommige baby’s hebben hun zuigbehoefte niet verzadigd na een voeding, en blijven zoeken. Dit betekent niet dat ze niet genoeg gehad hebben! Een fopspeen is dan een goede oplossing.
  • Zorg dat je ontspannen en rustig zit.
  • Leg een spuugdoekje onder de kin van je baby en raak de lipjes
  • aan met de speen zodat hij zijn mondje opent.
  • Wanneer de fles op zijn kop gehouden wordt, moet de melk er druppelsgewijs uitkomen, ongeveer 1 druppel per seconde.
  • Laat de speen vollopen met voeding en stop deze in het geopende mondje. De speen moet op de tong liggen, niet eronder. Houdt de fles zo vast dat er geen lucht in de speen zit zodat de speen voortdurend met voeding gevuld is.
  • Het geven van een fles van 100 ml duurt gemiddeld 20-25 minuten. Elke baby is anders, dus het kan zijn dat jouw baby het anders doet. Duurt het erg lang of kort, kijk dan of een andere speen (bijvoorbeeld 3-standen speen) helpt.
  • Opgewarmde voeding niet meer opnieuw verwarmen.

Na de voeding

  • Houd je baby rechtop tegen je aan, sommige baby’s laten dan een boertje.
  • Gooi de overgebleven voeding altijd weg. Spoel na gebruik de fles en speen goed om met koud water en zet ze leeg in de koelkast tot de volgende voeding.
  • Kook kunststof flessen en spenen dagelijks gedurende 3 minuten uit. Een glazen fles moet 10 minuten uitgekookt worden, en leg hierbij een doekje onderin de pan omdat hij anders kapot kan stuiteren tijdens het koken. Bewaar de uitgekookte flessen en spenen bij voorkeur afgedekt in de koelkast.
  • Plastic flessen die haarscheurtjes of barstjes vertonen moet je vervangen.
  • Spenen zijn na 6 weken versleten en moeten dan vervangen worden.

Belangrijk

  • De inhoud van een pak kunstvoeding is meestal 4 weken houdbaar, dus let hier goed op.
  • Voed je baby de eerste weken zoveel mogelijk zelf (beide ouders) en zorg daarbij voor veel huid-op-huid contact. Dit blijkt beter te zijn voor de ontwikkeling van een kind en zo leer je je kind snel kennen.
  • Je hoeft als je kunstvoeding geeft geen extra vitamine K en D aan je baby te geven, deze zijn al toegevoegd aan de voeding.

Lactatieremming

Als je geen borstvoeding geeft, komt je borstvoeding meestal wel (deels) op gang. Hierdoor kun je de 3e-5e dag na de bevalling last krijgen van gestuwde borsten. Dit wil zeggen dat je borsten heel erg gespannen en vol zijn. Het kan soms ook pijn doen.

Stuwing duurt normaal gesproken 1 á 2 dagen. Er zijn medicijnen die stuwing kunnen voorkomen. Dit zijn Dostinex® en Parlodel®. Als je in de zwangerschap hoge bloeddruk hebt worden deze medicijnen afgeraden.

Parlodel werkt kort en moet je dagelijks innemen, tevens kent het meer bijwerkingen dan Dostinex, dit middel wordt dan ook nog maar weinig gebruikt. Dostinex werkt lang (14-21 dagen) en hoef je alleen direct na de bevalling in te nemen. De belangrijkste mogelijke bijwerkingen zijn duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn.

Het is mogelijk dat je na 2-3 weken alsnog wat stuwing krijgt, maar dit is altijd minder dan als je het medicijn niet zou slikken. Deze medicijnen kun je voorgeschreven krijgen bij de huisarts, maar je kunt ook de stuwing afwachten zonder medicijnen. Draag dan vanaf het moment dat je bevallen bent continue een strakke BH, ook tijdens het douchen. Meestal is de stuwing goed te verdragen.