De placenta (moederkoek) is het verbindingsorgaan tussen jou en de baby en bevindt zich in de baarmoederwand. Zodra de bevruchte eicel ingenesteld is in de baarmoederwand, begint de ontwikkeling van de placenta. Rond 12 weken is de placenta klaar en begint de uitwisseling van voedingsstoffen tussen jou en je baby. Tot die tijd heeft de baby zijn voedingsstoffen gekregen uit de dooierzak.

Onderdelen

De placenta bestaat uit twee delen; een moederlijk en kinderlijk deel die van elkaar gescheiden zijn door een membraan. De bloedsomloop van jou en je kindje kunnen heel dicht bij elkaar komen, maar er vindt geen bloedcontact plaats. Het moederlijke deel grenst aan de baarmoederwand en het kinderlijke deel is via de navelstreng verbonden aan je baby.

Functies

De placenta heeft verschillende functies in de zwangerschap;

Barrière tussen de bloedsomloop van jou en van de baby zodat schadelijke stoffen niet bij je baby komen. Helaas houdt het niet alle schadelijke stoffen tegen (o.a. nicotine en alcohol)
Transport van stoffen tussen jou en de baby (o.a. zuurstof, voedingsstoffen en antistoffen)
Productie van verschillende hormonen (o.a. zwangerschapshormoon HCG)

Locatie

Afhankelijk van waar de bevruchte eicel zich innestelt, ontwikkelt de placenta zich in de baarmoederwand. Het maakt niet zoveel uit waar dit is, zolang de placenta maar niet over de baarmoedermond heen ligt (= placenta praevia). Is dit wel het geval en aan het einde van de zwangerschap nog steeds, dan kan je baby helaas niet vaginaal geboren worden en zal er een keizersnede gepland worden.

Voor de 20 weken echo ligt de placenta bij ongeveer 5% van de zwangeren dicht bij de baarmoedermond. Bij een laagliggende placenta heb je een iets hoger risico op bloedingen, maar gelukkig groeit de placenta meestal omhoog en verdwijnt dit risico. Rond 30 weken checken we met de echo of de placenta voldoende van de baarmoedermond verwijderd is en dan kun je gewoon vaginaal bevallen.

Ligt de placenta tegen de voorwand van je baarmoeder, dan kan het zijn dat je de eerste schopjes van je baby wat later voelt dan anders.

Nageboorte

Nadat je baby is geboren, moet de placenta ook geboren worden. De placenta heeft namelijk geen functie meer en laat langzaam los van de baarmoederwand. Bij 97% van de bevallingen wordt de placenta binnen 30 minuten geboren ( = nageboorte). Is de nageboorte er na een uur nog niet, dan moet deze operatief verwijderd worden. Zodra de nageboorte er is, zit er een wond in je baarmoeder die vanzelf geneest. Wel veroorzaakt deze wond een aantal weken vaginaal bloedverlies, dit kan tot 6 weken na de bevalling duren.

Bloedverlies na de bevalling

Het is normaal dat je na de bevalling nog helderrood bloed verliest. Dit komt vaak in golfjes naar buiten en kan erger worden tijdens borstvoeding, opstaan of naweeën Wanneer je meer dan 2 grote kraamverbanden doordrenkt met bloed hebt binnen een half uur tijd, dan wordt het te veel en moet je ons bellen.

Naweeën

Direct na de bevalling trekt je baarmoeder flink samen om de wond die de net losgelaten placenta achter laat in de baarmoederwand, goed dicht te drukken. Zo wordt de hoeveelheid bloedverlies beperkt.

Vruchtwater

Bij 10% van de vrouwen begint de bevalling met het breken van de vliezen en het verliezen van vruchtwater. Het grootste deel van de vrouwen krijgt daarna binnen 24 uur ook weeën. De kleur van vruchtwater is een beetje troebel wit, of soms roze (dan zit er een beetje bloed in). Dit noemen we “helder vruchtwater”. Probeer wat vruchtwater op te vangen in een glas om goed te kunnen beoordelen of de kleur normaal is.